Zomer en herfstvakantie 2021

Expositie 'Het is wat we willen zien … of niet'

De laatste reis van kunstenaar Leo Kok

Openingstijden: klik hier 

Documentaire: klik hier

De tekeningen die Leo Kok (1923-1945) tijdens zijn internering in Kamp Westerbork heeft gemaakt behoren tot de meest bijzondere getuigenissen van het leven in een kamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn een directe weerslag van het dagelijks leven in gevangenschap, opgetekend door een jonge, zeer getalenteerde kunstenaar. Zijn veel te korte leven kende een wreed einde, ver van huis, maar zijn relatief kleine oeuvre heeft zijn levensverhaal verteld op de wanden van musea in Nederland, Israël, Duitsland, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten.

In 2013 maakten Jaap en Jopie Nijstad, samen met Michiel Praal van Pia Media in opdracht van Omroep MAX een documentaire over Leo Kok, zijn werk en zijn leven en hoe daar in de Holocaust een einde aan kwam. Het maken van die documentaire betekende een lange reis in de winter van 2012/2013 in het spoor van Leo; van Geesbrug, zijn eerste werkkamp, via Westerbork, Theresiënstadt, Auschwitz en Mauthausen naar Ebensee, waar hij uiteindelijk op 6 mei 1945 zou worden bevrijd maar kort daarna in het nabijgelegen Sankt Wolfgang bezwijkt aan de geleden ontberingen en uitputting.
In de documentaire komt ook de weduwe van Leo Kok aan het woord (niet geheel toevallig de moeder van Jaap Nijstad). Zij overleefde twee kampen en verloor, naast Leo, ook het overgrote deel van haar familie. Ze vond de kracht om na de oorlog door te gaan en ontdekte dat er veel is dat het leven de moeite waard maakt wanneer je daar oog voor hebt.

Naast het filmen op locatie maakten Jaap en Jopie Nijstad, beiden gepassioneerde fotografen, een serie foto’s die vooral wil laten zien hoe het oog kadert, selecteert en zelfs op de meeste gruwelijke plekken op zoek gaat naar de troost van schoonheid. De serie werd in 2017 gecompleteerd met teksten en tot een tentoonstelling gemaakt met de titel “Het is wat we willen zien… of niet”.

Het is deze tentoonstelling die, samen met de documentaire, in de synagoge in Aalten wordt getoond. In de beslotenheid van de karakteristieke, prachtig bewaarde, kleine ‘sjoel’ kan het verhaal over Leo Kok worden verteld opdat we hem niet vergeten. Want dat is één van de belangrijkste aspecten binnen de joodse traditie; namen blijven noemen en verhalen doorvertellen aan een volgende generatie.