Rubriek: Nederland
Jaar: 1994
Nr. catalogus: TW-gn-01

OPERATIE "MARKET GARDEN" IN GELDERLAND
Catalogus van de collectie "Market Garden" van de Bibliotheek Arnhem

Inleiding

De hoeveelheid literatuur over de Operatie Market Garden is - het is vaak opgemerkt - van een ontzagwekkende omvang. Om hiervan in zekere mate een overzicht te geven voorzover deze betrekking had op de provincie Gelderland, stelde P.G. Aalbers al in 1975 een bibliografie samen onder de titel "Slag om Arnhem". In 1978 verscheen daarop een supplement.
De Bibliotheek Arnhem is in het bezit van een grote en waardevolle verzameling literatuur over Market Garden, die momenteel circa 1.500 titels bevat. In het kader van de vijftigste herdenking van deze operatie in september 1994, brengt de bibliotheek nu een catalogus uit van deze collectie. Het doel hiervan is meerledig. In de eerste plaats beoogt hij een geactualiseerde inventarisatie te bieden van de collectie voor eigen gebruik. Niet minder wil de catalogus een hulpmiddel zijn voor belangstellenden en onderzoekers die zich met de Operatie Market Garden bezighouden. Een belangrijk verschil met de bibliografie van Aalbers is dat waar deze literatuur vermeldt die niet aan een bepaalde collectie gebonden is, deze catalogus louter titels bevat die de Bibliotheek Arnhem zelf in bezit heeft.

De Operatie Market Garden - de geallieerde luchtlandingen nabij Arnhem, Nijmegen en Eindhoven (Market) en het oprukken van het Tweede Britse Leger vanuit Noord-België (Garden) vond plaats van 17 september tot 26 september 1944, de nacht van de terugtrekking van de Britse en Poolse troepen vanuit Oosterbeek over de Rijn.
Voor deze collectie zijn alleen titels geselecteerd die betrekking hebben op de strijd in Gelderland en dus niet op de luchtlandingen en het oprukken van de geallieerden in Noord-Brabant. Wel bevat de collectie uitgaven over de nasleep van Market Garden in Gelderland in ruwweg de eerste maand daaropvolgend, met name met betrekking tot de gevechtshandelingen in de Betuwe, oftewel "the Island".
De aard van het materiaal dat is opgenomen is zeer uiteenlopend: het gaat om monografieën, krante- en tijdschriftartikelen, regimentsgeschiedenissen, herdenkingsprogramma's enzovoorts. De catalogus is op 1 juli 1994 afgesloten.

De literatuur in deze catalogus valt in twee delen uiteen: allereerst volgt een alfabetische ordening van anonieme titels, dat wil zeggen van titels die geen auteursvermelding kennen. Deze zijn alfabetisch op hoofdwoord gerangschikt. Het tweede gedeelte bestaat uit een alfabetische lijst van titels op auteursnaam.
De titelbeschrijving heeft plaatsgevonden volgens de ISBD-regels. Zij bevat de volgende elementen: titel, auteursvermeldingen, editiegegevens, impressum (plaats van uitgave, uitgever, jaar van uitgave), collatiegegevens (aantal pagina's, illustraties, afmetingen), bibliografische annotatie (bijvoorbeeld paginering van relevante tekstgedeelten) en ISBN/ISSN-gegevens. Tot slot is de signatuur, het plaatsnummer van de titel in de Bibliotheek Arnhem, opgenomen.

Geautomatiseerde catalogus
In het Gelders Documentatie Centrum (GDC) van de Bibliotheek Arnhem is deze catalogus van de collectie Market Garden geautomatiseerd te raadplegen. De belangstellende kan in de collectie zoeken op titel, woord uit de titel, auteur alsmede op trefwoord en persoonsnaam.
De gehele collectie, zoals in deze catalogus afgedrukt, is gekoppeld aan het trefwoord "Collectie Market-Garden". Een grof onderscheid binnen deze verzameling valt aan te brengen met de trefwoorden "Operatie Market Garden" (voor de militaire, krijgskundige aspecten van de operatie) en "September 1944" (voor de niet-militaire, de "burgerkant" van de strijd).
Aan de hand van een op het GDC aanwezige trefwoordenlijst kan men de collectie op verscheidene manieren benaderen. Belangrijke zoekmogelijkheden zijn die op "legeronderdelen" (ingedeeld per nationaliteit) en plaats. Ook kan men op de vorm van het document zoeken, bijvoorbeeld "memoires", "dagboeken", "boekbesprekingen" of "biografieën". Enkele andere trefwoorden die men kan gebruiken zijn "Operatie Pegasus", "King-Kong-affaire", "herdenkingen" en "evacuatie".

M.H. Alofs
Arnhem, juli 1994