Rubriek: Nederland
Uitgever: Elsevier
Bladzijden: 247
Jaar: 1960
Nr. catalogus: TW-gn-09

VOORWOORD

Vrijwel onmiddellijk na de bevrijding zette ik mij aan de taak mijn herinneringen uit de bezettingstijd op schrift te stellen. Ik voltooide dit werk in eerste concept op 22 juli 1945. Sindsdien liet ik het manuscript liggen, omdat naar mijn mening publikatie van een dergelijk stuk niet overhaast mag geschieden. In 1959 nam ik deze herinneringen weer eens ter hand en kwam toen na een nauwgezet onderzoek tot de conclusie, dat ik daarin niets wezenlijks behoefde te veranderen, zodat ik bekendmaking thans verantwoord acht.

Met mijn herinneringen uit de bezettingstijd beoog ik geenszins een volledige geschiedenis te geven van Nederland in de jaren 1940-1945. Deze taak blijve voorbehouden aan een historicus, die met objectieve blik de vele bronnen en verdere hulpbronnen, zal hebben te bestuderen. Dit geschrift bevat in hoofdzaak persoonlijke weloverwogen indrukken. Daarbij heb ik er naar gestreefd deze zoveel mogelijk weer te geven, zoals zij werden gevoeld op het moment, waarop de feiten plaats vonden. Gemakkelijk is zulks niet, omdat men bij een beschouwing van historische aard steeds gevaar loopt zich te laten beïnvloeden door gebeurtenissen en resultaten, waarvan men eerst op een later tijdstip heeft kunnen kennis nemen. Door te blijven uitgaan van het oorspronkelijke manuscript meen ik evenwel het doel, dat ik mij voor ogen stelde, zoveel mogelijk te hebben benaderd. Daarbij moge nog worden aangetekend dat dit manuscript o.a. berust op dagboekaantekeningen, welke ik gedurende een belangrijke episode der bezetting bijhield, alsmede op nota's en memories, welke ik samenstelde op het moment, dat zich bepaalde belangrijke gebeurtenissen voordeden. Uiteraard is men thans geneigd zich over bepaalde feiten in een gematigder taal uit te drukken, maar verontwaardiging over veel wat er in die verschrikkelijke tijd gebeurd is kan men toch niet geheel elimineren.

De oorspronkelijke redactie beperkte zich geheel tot de periode mei 1940 - mei 1945. Ik heb het echter wenselijk geoordeeld het werk iets meer te doen aansluiten bij mijn 'Herinneringen uit de jaren 1933-1939', welke in 1959 zijn verschenen en daarom in de Inleiding de gebeurtenissen beschreven, welke zijn voorgevallen gedurende de periode september 1939 - mei 1940, de acht maanden, waarin Nederland ook tijdens de tweede wereldoorlog neutraal is gebleven.

Aan dit werk zijn slechts weinig bijlagen toegevoegd. Door de publikatie toch van het Verslag der Enquêtecommissie regeringsbeleid 1940-1945 kon in de meeste gevallen met verwijzing naar dit verslag, c.q. de daaraan

toegevoegde bijlagen, worden volstaan. Slechts wanneer een bron, hetzij het geheel niet is gepubliceerd (bijlagen II, III, V en VI), hetzij niet gemakkelijk toegankelijk is (bijlagen I en IV), is deze achter dit werk als bijlage opgenomen.

Bij het opnieuw bewerken van de gehele stof heb ik ook ditmaal de waardevolle medewerking ondervonden van mr. dr. C. Smit, die ik op deze plaats mijn dank wil betuigen voor zijn grote steun.

's-Gravenpage, januari 1960
H. M. HIRSCHFELD