Rubriek: Jodendom in Nederland
Bladzijden: 76
Jaar: 1989
Nr. catalogus: JN-04

Deze vroegere Needse jongen mag niet worden vergeten

Hoe meer ik gedurende een aantal jaren las van de in 1870 in Neede geboren joodse jongen Simon Philip de Vries, hoe vreemder het voor mij werd dat er in Neede op geen enkele wijze een herinneringsteken voor hem tot stand is gebracht.
Geen geschrift dat de inwoners van Neede op hem attendeert en geen dagelijks zichtbaar teken in steen of metaal. Geen bijzondere vitrine.

Simon Philip de Vries is als 'Rabbijn de Vries' niet alleen onder de Joden in Nederland en daarbuiten, maar ook onder niet-joden befaamd geworden om wat hij schreef en sprak.
Toen hij leefde werden mensen getroffen door zijn intelligentie en zijn persoonlijke 'uitstraling'. Bijna een halve eeuw na zijn dood gaat dit proces nog door via zijn geschriften.

Gedurende 40 jaren was hij rabbijn in Haarlem. Zijn veelsoortige werk, in de synagoge, in kranten, brochures en niet in het minst dat voor de onderliggenden of de zieken en gevangenen, onthulde de straling van zijn diepe innerlijke leven. Vanaf het begin van zijn rabbinaat ging zijn werk meer en meer reiken tot ver buiten zijn 'kehillah', zijn gemeente. Ook tot ver buiten het jodendom.
Weinigen hebben het zionisme zo knap, zo in grote stijl en overtuigend kunnen verwoorden en dienen als hij.
Waar de waarheid geweld werd aangedaan en de voorlichting over de Joden en hun godsdienst krom werd, kwam hij met al zijn gaven in aktie, met onmiskenbare overtuiging. Zijn boek "Joodse Riten en Symbolen", dat samengesteld is uit artikelen die hij schreef in de "Oprechte Haarlemsche Courant" voornamelijk voor niet-joden, werd in de laatste twintig jaren herhaaldelijk herdrukt, ook in het buitenland.
Het leven van Simon Philip de Vries, dat in Neede begon, is ondergegaan in de grootste gruwel uit de menselijke historie, de Holocaust, in Bergen Belsen.

Een waardige joodse begrafenis mocht hem niet worden gegeven, zijn as is verwaaid op de wind. Maar de geest die door zijn leven heeft gewaaid, waait nog de door hem zo sterk bemind en trouw gediende bijbelse boodschap verder.

In de hier volgende beknopte studie is gebruik gemaakt van mondelinge informatie en documenten van verwanten in Israël en in Neede. Daarvoor komt in het bijzonder dank toe aan zijn meer dan 90 jaren oude dochter Eva de Vries en de schoonzoor Eli Dasberg. Beiden wonen in Israël, in Herzlya, in de nabijheid van Tel Aviv.
In deze studie zijn vele gedeelten letterlijke citaten uit geschriften van Rabbijn De Vries en uit de biografie "Rabbijn Simon Philip de Vries", die door Eli Dasberg is geschreven en in 1973 uitgegeven door uitgeverij De Tijdstroom te Lochem.

Het als een standaard werkende boek van Rabbijn De Vries zelf, "Joodse Riten en Symbolen" is in 1968 als hulde heruitgegeven bij De Arbeiderspers in samenwerking met het Israelitisch Kerkgenootschap. Van dit boek volgden daarna regelmatig nieuwe drukken.

Goof Hagenaar

Trefwoorden: neede   rabbijn